Sorginaren ukendua

Duela ehunka urte, mairuek Arabako lurrez jabetu nahian ari ziren, baina arabarrek haien erasoei tinko eusten zieten. Behin batean, arabarrek sekulako garaipena lortu zuten mairuen armadan kontra, amore eman eta alde egingo zutela pentsatu zuten euskaldunek, baina ez zen horrelakorik gertatu. Biharamunean, mairuen armada bezperan bezain indartsu eraso zuten. Gogor aritu ziren borrokan, eta berriro ere, zelaia mairuen gorputzez betea geratu zen. Egunsentian, ordea, arabiarren armadak bezperan bezainbeste soldadu zituen.

Gauza bera gertatzen zen eguna joan eta eguna etorri. Buruzagi arabarrek ea zer gertatzen zen jakiteko. Gudari bat guda zelaia zaintzen uztea erabaki zuten.

Gauerdian, gizaki bat agertu eta mairuen alboan makurtzen zen. Lapiko handi batetik ukendu pixka bat hartu eta hildakoen zauriak igurzten zituen; mairuak berehala jaiki eta oinez alde egiten zuten.

Arabar zelatariek ezin zuten sinetsi ikusten zutena. Tentu handiz hurbildu eta sorgin bat zela ikusi zuten, bere akzio gaiztoengatik Arabatik kanpora bidalitako sorgin bat alegia. Horregatik, mendeku egarriz, bidaliz geroztik mairuen artean bizi zena eta haiei laguntzen. Hauek hil ahala piztu egiten zituen.

Luzaroan pentsatzen jardun gabe, soldaduek lantzaz sorginaren gorputza zeharkatu zuten. Sorgina hilda geratu ziren. Lapikoa hartu eta ukendu pixka batez emakumearen zauria igurtzi zuten, ea jendea berpiztearen arrazoia hura zen ikusteko. Bat batean, sorgina piztu eta honela esan zien:

-Arren, ez nazazue hil! Aparteko ukendu hori egiten irakatsiko dizuet. Baina soldaduek, haren hitzak aintzat hartu gabe, lantza sartu zioten eta behin betiko hilda utzi zuten.

Gudari euskaldunak kanpamendura itzuli zirenean, gertatutakoaren berri eman zieten buruzagiei. Hauek ezin zuten sinetsi entzuten ari zirena. Orduan, hau esan zien soldaduetako batek:

-Hil nazazue, eta gero igurtzi ondo zauriak honako ukendu honekin. Ikusiko duzue!

Jakina, bere lagunek ez zuten horrelakorik egin nahi, baina gazteak gauza bera esaten zien behin eta berriro eta, azkenean, hil egin zuten. Gero ukenduaz igurtzi zuten eta bat batean piztu egin zen.

Ukendu magikoa berehala hartu eta aurreko egunetan hildako arabar guziak igurtzi zituzten. Hauek piztu
zirenean, mairuak behin betiko menperatu ahal izan zituzten.

Eta zer gertatu zen ukenduarekin? Ba... agortu egin zitzaiela eta ez zitzaien bururatu zerbait gordetzea gehiago egiteko. Horrela bada, formula magikoa galdu egin zen. Geroztik asko izan dira formula hura bera ateratzen saiatu izan direnak, baina, guk dakigunez behintzat ez du inork lortu ahal izan... oraingoz ez behintzat.